Najstariji objekti u Bačkoj Palanci

Arhitektura i narodno graditeljstvo Bačke Palanke (1).

0
3085

Celokupno graditeljsko stvaralaštvo Bačke Palanke, druge polovine 19. veka i početkom 20. posmatrano kroz umetničku prizmu, delimo na arhitekturu i tradicionalno narodno graditeljstvo.


Arhitekturu Bačke Palanke, sa aspekta funkcije, kao izraza namene, možemo podeliti na sakralnu, pejzažnu, spomeničku i profanu. Stručna služba Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture izvršila je rekognosticiranje celokupnog graditeljskog fonda Bačke Palanke i predložila 25 objekata arhitektonske baštine, prema ustanovljenim kategorijama zaštite od degradacije i devastacije.

Sakralna arhitektura u našem gradu (objekti koji su preživeli i ideološke predrasude), su među najstarijim i najbolje očuvanim u fizičkom, stilskom i umetničkom smislu.

Najstariji i umetnički najvažniji objekat u našoj opštini je pravoslavna barokna crkva Sv. Kozme i Damjana u Neštinu, podignuta 1756. godine, koju je oslikao najveći slikar ranog baroka kod nas, Teodor Kračun.

U našem gradu, najstariji sakralni objekat je rimokatolička crkva Bezgrešnog začeća Marijinog, izgrađena 1793. godine u duhu ranog klasicizma. Tu su i pravoslavna barokna crkva Sv. Jovana Krstitelja, završena 1815. godine, evangelistička barokna crkva iz 1892. i rimokatolička crkva Sv. Antuna Padovanskog, sagrađena 1927. godine u stilu moderne.

Pejzažna arhitektura, čiji su elemnatrni oblici biljke – drveće, podložna je promenama i ograničenog je životnog doba. Stari park čelarevskog dvorca Dunđerski, stavljen je pod zaštitu države 1968. godine kao kulturno dobro treće kategorije. Park je pejzažno koncipiran, a delimično u neobaroknom stilu, u čijem prednjem delu se nalaze dva objekta, od kojih je veći izgrađen oko 1835. godine, u klasicističkom stilu kao parterna stambena građevina – dvorac.

Objekti pejzažne arhitekture u našem gradu, koji su u funkciji i služe nameni su: park porta katoličke crkve; park ispred SO Bačka Palanka; dvorišni parkovi Narodne biblioteke Veljko Petrović i park PU „Mladost“ (kuća Ludviga Rajsa); zasad močvarnog čempresa (posađen 1941.) na šetalištu Milana Janića; drvoredi platana i vrtno – parterna arhitektura ispred javnih objekata i stambenih zgrada.

U našem gradu gradu je bilo i parkova, koji su nažalost uništeni ili im je promenjena namena: park hotela „Kasina“ (danas stadion „Slavko Maletin – Vava“), dvorišni park vile „Lindenšmit“ (ugao ulica J.A. i Jug Bogdanove), park u Novoj Palanci (krug „Merkura“), drvored divljeg kestena u ulici J.A. i stoletna stabla crne topole i duda.

 

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here