Zgrada Narodne biblioteke „Veljko Petrović“ nekad je bila sanatorijum

0
1845

Poslovno – stambeni objekat, sanatorijum dr Eduarda Ilga, danas Narodna biblioteka „Veljko Petrović“, na trgu Bratstva i jedinstva broj 30 u Bačkoj Palanci, građena je na prelazu iz 19. u 20. vek. 


Nekada u školskoj ulici (danas trg Bratstva i jedinstva), bila je preka prizemna kuća porodice Ilg, omeđena sa južne strane zgradom štampara Černičeka (gde je danas tržni centar „Mozaik“), a na severnoj strani Rapovom kućom (danas župni ured rimokatoličke crkve).

Dvorište kuće doktora Eduarda Ilga sa verandom 1930. godine.

Dr Eduard Ilg je bio sreski lekar u Palanci, a zatim od 1888. godine, lekar moćne „Krank kase“ u Nemačkoj Palanci. To mu je omogućilo da na placu srušene porodične kuće podigne veliku i lepu jednospratnu zgradu koja je i danas, jedan od najbolje očuvanih objekata iz tog perioda u našem gradu.

Zgrada je podignuta na samom početku 20. veka, pravougaone osnove u stilu kasne mađarske secesije, sa dva ulazna portala i podrumskom etažom ispod dve trećine objekta. Južni ulaz sa prizemljem bio je poslovni deo objekta, a severni ulazni portal i sprat činili su stambeni prostor porodice Ilg, koji je povezan drvenim stepeništem sa prizemljem i malim tremom, koji izlazi u dvorišni park.

Arhitekstonska vrednost ovog objekta ogleda se pre svega, u njegovoj stilskoj čistoti, skladnosti građevinskih masa i funkcionalnost, koja korespondira između poslovnog i stambenog prostora. Naravno, najbogatije je ukrašena ulična fasada koja na povišenom parapetu (sokli), celom vertikalom je blago izvučena, kako centralni deo tako i ulazni portali.

Prateći istorijat kuće dr Ilga, dolazimo u 1944. godinu kada je u njoj formirana Vojna bolnica, koja će obuhvatiti kompleks zgrada od Klostera (danas OŠ „Sveti Sava“) zaključno sa sanatorijumom dr Ilga. Ukidanjem vojne bolnice, zgrada ostaje u funkciji zdravstva. Naime, u nju je preseljen Antituberkulozni dispanzer (do tad je bio u dvorišnoj zgradi današnje škole „Heroj Pinki“), a spratni deo je prilagođen stacionarnom lečenju bolesnika. Podrumske prostorije su privedene nameni bolničke kuhinje, dvorište u bolnički park, a dvorišni manji objekat, koji izlazi na ulicu Jug Bogdana, u mrtvačnicu.

Pogledaj: Građanska škola – muzej grada

Ilgova zgrada je predata 1968. godine na upravljanje Narodnoj biblioteci „Veljko Petrović“ u kojoj se i danas nalazi.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here