Heroj u ratu i miru

Narodni heroj iz Drugog svetskog rata, Nikola Karanović, dao nemerljiv doprinos razvoju Čelareva

0
717

Jedan od onih koji su svojim delom zadužili generacije i generacije srpskog naroda, posebno sa područja nekadašnje Bosanske Krajine, svakako je narodni heroj Nikola Karanović.


Rođen je 14. decembra 1914. godine u zemljoradničkoj porodici u selu Prkosi kod Bosanskog Petrovca. Kao i većini pripadnika njegove generacije, imao je surovo detinjstvo, pa je od malih nogu naučio na nevolje, koje su ga ispostavilo se kasnije, osnažile i očeličile.

Upravo zbog njih je „preko noći“, sazreo i postao čovek. Koliko ima simbolike u tome što je rođen u Prkosima, i što je posebno tokom Drugog svetskog rata u kome je učestvovao od prvog do poslednjeg dana, stalno prkosio neprijatlju teško je reći, ali, čini se, da u tome ipak ima neka tajna veza.

Nikola je osnovnu školu završio u Kulen Vakufu 1927. godine. Nakon završetka osnovne škole, dve godine se bavio zemljoradnjom, a posle toga odlazi u podoficirsku školu koju je sa uspehom okončao 1931. godine, stekavši zvanje podoficira jugoslovenske kraljevske vojske.

 

Bombardovanje Beograda, 6. aprila 1941. godine, i početak rata na prostorima tadašnje države, zatekao je Nikolu u Sloveniji. U to vreme, nalazio se na dužnosti komandira voda mitraljeske čete. Međutim, nakon debakla, ondašnje jugoslovenske vojske, vratio se u rodni kraj.

Na samom početku rata, na području Bosanskog Petrovca, Drvara, Lapca, Bosanske Krupe ubijeno je oko 300 ljudi, a veliki pokolj stanovništva obavljen je i u njegovom rodnom selu. Prvih dana oružanog narodnog ustanka, koji je podignut na teritoriji Jugoslavije u julu 1941. godine, Nikola postaje komandant odreda Čovka, a septembra iste godine imenovan je za zamenika komandanta Bosanskopetrovačkog bataljona.

U Komunističku partiju Jugoslavije, primljen je u decembru mesecu 1941. godine. Sve što se događalo u njegovom selu, ali i okolnim mestima tih dana, nateralo je Nikolu da zajedno sa Slavkom Rodićem, sa kojim se družio pre početka rata i Đurom Pucarem Starim, dignu ustanak u celoj tadašnjoj Bosanskoj Krajini. Njih trojica su organizovali odlazak naroda u šume, kako ne bi bio ubijen, ili poslat u logore od strane neprijatelja.

Sa druge strane, Karanović, Rodić i Pucar su formirali odrede uglavnom od mladih ljudi koji su tada imali 18 do 20 godina. Odredi su se spremali za odbranu naroda i borbu sa neprijateljskim snagama. Prema proceni vojnih analitičara, da nije bilo njih trojice, veliko je pitanje da li bi neko na području tadašnje Bosanske Krajine od srpskog stanovništva, ostao živ.

Uloga Karanovića, Rodića i Pucara bila je u svemu ovome velika, pa je između ostalog i zbog tog delovanja, Nikola Karanović u aprilu 1942. godine postao komandant Petog krajiškog odreda, a avgusta iste godine i prvi komandant Treće krajiške proleterske brigade. Ovom brigadom Nikola je uspešno komandovao do avgusta 1943. godine.

Nakon toga, Karanović odlazi na dužnost komandanta Desete krajiške divizije. Januara 1944. godine, stupa na dužnost zamenika komandanta Petog bosanskog korpusa, a krajem iste godine, postao je komandant istog korpusa. Kao komandant Bosanskopetrovačkog bataljona, u januaru 1942. godine u Medenom Polju, zajedno sa svojim borcima izvojevao je pobedu nad višestruko nadmoćnijim italijanskim snagama.

Tada je, jurišajući na neprijatelja rafalom puškomitraljeza bio ranjen. Međutim, iako pogođen sa nekoliko metaka, brzo se oporavio i vratio u borbeni stroj. Vredi napomenuti, da je Nikola kao komandant Treće krajiške brigade učestvovao u mnogim borbama, koje su se odvijale tokom Četvrte i Pete neprijateljske ofanzive. Brigada je dobila pohvalu od vrhovnog komandanta Josipa Broza Tita, za odbranu ranjenika u bici na Neretvi. Zatim na Prenju, Drini, Ifsaru, Sutjesci, Ilijašu i mnogim drugim mestima, koja su bila poprišta teških borbi koje je njegova brigada vodila u toku svih ofanziva.

Posle rata bio je komandant divizije, korpusa i armije, a nalazio se i na drugim visokim dužnostima u JNA. Nikola je završio Višu vojnu akademiju, a bio je general – pukovnik u rezervi. Nosilac je „Partizanske spomenice 1941.“, kao i mnogih jugoslovenskih i stranih odlikovanja, među kojima i poljskog Grinvaldovog krsta drugog reda. Ordenom narodnog heroja, odlikovan je 20. decembra 1951. godine.

Nikola Karanović je okončao život u Splitu 22. novembra 1991. godine u sedmadesetosmoj godini života. Zbog ratnih dejstava u tadašnjoj Hrvatskoj, nije poznato da li je život završio prirodnom smrću, ili je ubijen.

Čelarevo mu bilo u srcu

Mada u Čelarevu nikada nije bio nastanjen, Nikola je pomagao ovo mesto na različite načine. Ovu pomoć pružao je najviše iz razloga, što je u ovo selo nakon Drugog svetskog rata stigao veliki broj kolonista iz njegovog zavičaja.

Nemerljive zasluge ima za veoma uspešan rad TK „Dunav“, u obezbeđivanju novčanih sredstava za izgradnju mosta između Bačke Palanke i Iloka. Takođe mu pripadaju velike zasluge, što je Čelarevo šezdesetih i sedamdesetih godina prošlog veka doživelo privredni, kulturni i svaki drugi preporod.

Bista u centru sela

S obzirom, na doprinos Nikole Karanovića u privrednom razvoju Čelareva, grupa građana iz ovog mesta pokrenuće inicijativu da se ovom narodnom heroju izgradi i postavi bista, koja bi se nalazila u centru sela i bila trajno sećanje na njega.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here