Građanska škola – muzej grada

Danas se renovira, a ko je i kada izgradio ovaj važan objekat za Bačku Palanku?

2
1588
Građanska škola, snimak iz prve polovine 20. veka

Zgradu Građanske škole (danas Muzej grada) projektovao je i gradio od 1901. do 1903. arhitekta Franc Rajhl za 106.000 kruna, po nalogu investitora: Bačka županija i Srez palanački. 


Predistorija ovog objekta odvešće nas u prošlost našeg grada, tačnije u poslednju četvrtinu 19. veka, kada na predlog Karla Mezeija, 1886. godine se osniva jednorazredna srednja škola. Ona je bila smeštena u kući dr Perlesa (danas M. Kurepe broj 14), i ta škola će prerasti u četvororazrednu do 1898. godine kada je postala Državna građanska škola. Takođe, i sam arhitekta Građanske škole, Franc Rajhl na neki način je utkan u istoriju u našeg grada.

Prvo, po završetku školske zgrade, projektovao je 1907. godine crkvu u neo-gotskom stilu za katoličku Župu novopalanačku, koja je završena 1910. godine. Ova zgrada je srušena 1965. godine. Drugo, rođeni brat arhitekte Franca Rajhla, Vilhelm Rajhl je bio vlasnik fabrike cementnih ploča i veštačkog kamena u Bačkoj Palanci, a njegova ćerka bila je supruga čuvenog palanačkog slikara Franca Ajzenhuta.

 

Da se vratimo arhitekturi. Objekat današnjeg Muzeja grada smešten je na među nekadašnje nemačko-mađarske osnovne škole (nekada OŠ „Klara Feješ“, danas tehnička škola „9. maj“) i parohijskog doma rimokatoličke crkve (danas gimnazija „20. oktobar“ i ekonomska škola „Dr Radivoj Uvalić“). Čeono je izvučena na regulacionu liniju ulice okrenute ka zapadu. Zgrada je jednospratna u obliku ćiriličnog slova P, a severno i južno krilo zgrade daje simetričnost i skladnost celokupnoj koncepciji objekta.

Prozori su dvokrilni i trokrilni, u prizemlju polukružno zasvođeni, a na spratu ravnim timpanonima, što poput kordnoskog venca, zgradu horizontalno preseca i naglašava dve etaže. Centralni deo ulične fasade se završava baroknim rizaletom, koji nadvisuje krovni venac i korespondira sa plitkom malterskom plastikom naizmeničnih nizova geometrijskih figura.

2 KOMENTARA

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here