Manastir Vrdnik – mala Ravanica

Bogatstvo na dohvat ruke - fruškogorski manastiri

0
1539

Manastir je izgrađen na južnim padinama Fruške gore u samom naselju Vrdniku.


Stara crkva manastira Vrdnika sazidana je pre turske vlasti u Sremu i bila je posvećena Svetom Jovanu Krstitelju.

U turskim dokumentima iz 1566-69. godine postoje podaci koji govore o ovom manastiru. Prvi pouzdan podatak o ovom manastiru potiče iz 1589. godine; tada je u njemu pisan jedan minej.

Kad su se izbegli monasi iz manastira Ravanice u Srbiji 1697. godine iz Sent-Andreje spustili u Srem, oni su obnovili zapusteli i porušeni manastir Vrdnik. Tu su položili telo svetog kneza Lazara u crkvu, koju su, za uspomenu na staru Ravanicu, posvetili Vaznesenju Gospodnjem. Od tog doba počinje Vrdnik da se zove i Ravanica.

Ova crkva je bila mala da primi veliki broj hodočasnika koji su dolazili da se poklone i pomole pred sv. moštima kosovskog mučenika. No podizanje nove crkve nije išlo brzo. Mitropolit Mojsije Putnik tražio je da se nova crkva podigne po planu i veličini manastira Šišatovca. Današnja crkva manastira Vrdnika zidana je od 1801.—1811. godine. Zidao ju je Kornelije, majstor iz Novog Sada.

Istovremeno sa crkvom nazidan je i zvonik sa četiri sprata. 1811. godine na Vidovdan prenete su mošti kneza Lazara u novu crkvu. To je bio izuzetno svečan događaj, kome je prisustvovao karlovački mitropolit Stefan Stratimirović, koji je stigao u paradnoj kočiji sa zapregom od šest belih konja. Stara crkva je 1812. godine srušena, a na njenom mestu bio je podignut spomenik. Nov zvonik podignut je 1832. godine. Konaci su sazidani u prvoj polovini 18.veka, a prepravljani i doziđivani sve do početka 19.veka.

Ikonostas stare crkve je radio Pavle Simić, a ikone na ikonostasu je slikao u zografskom stilu Stanoje Popović 1743. godine. Monah-slikar Amvrosije Janković, naslikao je 1776. godine u trpezariji ovog manastira kompoziciju iz nacionalne prošlosti: Kosovski boj. Petar Čortanović 1856. godine naslikao je, preko ove Amvrosijeve slike, svoju verziju Kosovske bitke i likove članova porodice kneza Lazara. Od početka 19. veka u Vojvodini i Slavoniji vrlo često se slikaju likovi Srba svetitelja, pa je slikan i Miloš Obilić kao svetitelj.

 

Ikonostas, pevnice, nalonj i tronove rezao je karlovački duborezac Marko Vujatović 1809-1814. godine, a pozlatio ih je Petar Čortanović. Ikonostas i živopis u crkvi je slikao Dimitrije Avramović od 1852. do 1853. godine. Na plafonu su prikazani portreti srpskih vladara.

Sve ove slike uništene su u toku Prvog i Drugog svetskog rata.

U manastirskoj riznici čuvala se haljina kneza Lazara; pokrov od crvene svile za lice kneza Lazara, na kome je monahinja Jefimija 1399. godine izvezla zlatnom žicom Pohvalu knezu Lazaru; svileni nadbedrenik vezen zlatom i svilom iz 15. veka, srebrni putir iz 1692. godine; bakrorez iz 1764. godine sa likom sv. Đorđa, ispod koga je naslikan Vrdnik; bakrorez Zaharija Orfelina iz 1773. sa likom kneza Lazara; bogato ukrašen zlatni krst, dar kralja Aleksandra Obrenovića, povodom 500-godišnjice kosovskog boja.

Iako je crkva posvećena sv. Vaznesenju, crkva slavi, kao nacionalni praznik Vidovdan. Na taj dan dolazio je mnogobrojni narod iz svih naših srpskih krajeva, da se pokloni knezu mučeniku, a od 1905. godine o vidovdanskoj slavi manastira (nove) Ravanice ovde se održavao i slet srpskih Sokola.

U Drugom svetskom ratu manastir nije razaran, ali je opustošen. Danas manastir čine crkva, tri krila konaka i ogradni zid sa istočne strane, na kojem je ulaz u manastirsku portu.

 

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here