113 godina od postavljanja kamena temeljca Narodne skupštine Srbije

35

BEOGRAD: Na današnji dan pre 113 godina Kralj Srbije Petar I Karađorđević položio je kamen temeljac za zgradu današnje Narodne skupštine Srbije u Beogradu po projektu arhitekte Jovana Ilkića.


Izgradnja skupštinskog zdanja, prema projektu arhitekte Jovana Ilkića iz 1901. godine,
počela je 1907. godine, kada je kralj Petar I Karađorđević položio kamen temeljac budućeg Doma narodnog predstavništva.

Zgrada je završena 1936. godine, a prvo zasedanje u novom zdanju održano je 20. oktobra iste godine. Tada je to bila Narodna skupština Kraljevine Jugoslavije.

Za vreme Drugog svetskog rata, u zdanju je bila smeštena okupaciona civilna uprava za
Srbiju. U zgradi je 1945. održano Treće zasedanje AVNOJ-a, nakon čega je formirana Privremena narodna skupština Demokratske Federativne Jugoslavije. Ona je prerasla u Ustavotvornu skupštinu, koja je 29. novembra iste godine proglasila Federativnu Narodnu Republiku Jugoslaviju. Narodna skupština FNRJ je januara 1946. godine usvojila Ustav FNRJ. Usvajanjem Ustava 1963. godine u ovom zdanju, proglašena je Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija, savezna država i socijalistička demokratska zajednica.

Skupština je najviši organ vlasti i društvenog samoupravljanja, a sastavljena je od opštepolitičkog veća i više veća radnih zajednica – privrednog, prosvetno-kulturnog, socijalnozdravstvenog i organizaciono-političkog.

 

U zdanju se 1974. godine usvaja Ustav SFRJ, kojim je Jugoslavija definisana kao savezna republika ravnopravnih naroda i narodnosti, slobodno ujedinjenih na principu bratstva
i jedinstva, sa pravom naroda na samoopredeljenje do otcepljenja.

Skupština SFRJ je organ društvenog samoupravljanja i najviši organ vlasti u okviru prava i dužnosti federacije i ima dva veća – Savezno veće i Veće republika i pokrajina.

Nakon raspada SFR Jugoslavije, Republika Srbija i Republika Crna Gora odlučuju da formiraju zajedničku državu i Savezno veće Skupštine SFRJ (u kojem su učestvovali delegati iz Srbije i Crne Gore), u zdanju Doma, 27. aprila 1992. godine proglašava Ustav Savezne Republike Jugoslavije. Saveznu skupštinu sačinjavaju dva doma – Veće građana i Veće republika.

Odnosi između dve republike preuređeni su Beogradskim sporazumom 2002. godine, te
Savezna skupština 4. februara 2003. proglašava Ustavnu povelju kojom se SR Jugoslavija transformisala u državnu zajednicu Srbija i Crna Gora (SCG). U Domu se nalazi sedište
jednodome Skupštine Srbije i Crne Gore.

Državna zajednica je prestala da postoji posle osamostaljenja Crne Gore 2006. godine.

Srbija ponovo postaje samostalna država 5. juna 2006. godine. Tako se, čitav vek od početka izgradnje, skupštinsko zdanje na Trgu Nikole Pašića vratilo svojoj prvobitnoj nameni – postalo je Dom Narodne skupštine Republike Srbije.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here