Bezbednost starijih lica u saobraćaju

U Srbiji u saobraćajnim nezgodama pogine više od 160 i biva povređeno više od 2.000 starijih lica. Pogledajte kakvi su podaci za našu opštinu

105
Foto: Pixabay

Od člana Opštinskog veća zaduženog za saobraćaj i predsednika Saveta za bezbednost saobraćaja, Milorada Paripovića dobili smo sledeću analizu:

– Savet za bezbednost saobraćaja u saradnji sa Policijskom stanicom Bačka Palanka organizovao je akciju 65+ i kroz razgovor sa našim starijim sugrađanima, skreće pažnju na bezbedno ponašanje u saobraćaju, kao i na opasnosti i posledice u saobraćaju.

– Generalno, u Srbiji putna infrastruktura, ulice, trotoari, pešački prelazi i zone velike atrakcije nisu prilagođene za bezbedan pešački saobraćaj, što se posebno odražava na ovu starosnu populaciju.

– Bezbednost starih lica u saobraćaju se nalazi u grupi najaktuelnijih tema bezbednosti saobraćaja poslednjih godina. Širom Evrope je sve veći broj nacija koje stare, a učešće lica starijih od 65 godina u populaciji stanovništva je sve izraženije. Lica starija od 65 godina čine oko 20% stanovništva u Srbiji. Prema procenama (podaci Ujedinjenih nacija), 2050. godine skoro četvrtinu ili više svetske populacije će činiti stariji od 65 godina, dok je za Republiku Srbiju procenjeno da će činiti 32% stanovništva.

– U proseku, godišnje u Srbiji u saobraćajnim nezgodama pogine više od 160 i biva povređeno više od 2.000 starijih lica. Drugim rečima, u proseku, svaki drugi dan jedno starije lice pogine u saobraćajnim nezgodama, i svakoga dana bude povređeno oko pet starijih lica. U periodu od tri godine u saobraćajnim nezgodama poginulo je ukupno 487 i povređeno 6.238 starijih lica.

– Od ukupnog broja poginulih u saobraćajnim nezgodama oko 27% su bila stara lica, a od ukupnog broja povređenih su 10% stara lica. U prilog činjenici o velikoj ugroženosti starijih lica ide i podatak o tome da starija lica manje učestvuju u saobraćaju od prosečnog stanovnika Srbije.

Na teritoriji opštine Bačka Palanka u trogodišnjem periodu život je izgubilo pet lica starijih od 65 godina, dok je 68 lica zadobilo teže ili lakše telesne povrede. Starija lica su najviše stradala kao vozači/putnici u vozilu 40%, zatim u svojstvu pešaka (20%), i kao biciklisti (4,6%). Najkritičniji mesec je oktobar.

Veliko stradanje starijih lica u saobraćaju se u znatnoj meri može dovesti u vezu sa dva faktora: psiho-fizička ograničenja i fizička ranjivost. Kako ljudi stare, javljaju se funkcionalna ograničenja i poremećaji, kao što su smanjenje vizuelnih i slušnih sposobnosti, produžava se vreme reakcije, sporije se kreću od mlađih osoba, javljaju se poteškoće sa deljenjem pažnje, poteškoće sa demencijom.

Sa starenjem lošija je motorika pokreta: usporavaju se pokreti, javlja se pad u snazi mišića, pad u koordinaciji pokreta, javlja se pad sposobnosti prilagođavanja na nagle pokrete, gubi se preciznost, duševne promene u karakternom i intelektualnom pogledu, nemogućnost realnog sagledavanja svojih mogućnosti i sl.

– Uzrok visoke stope smrtnosti među starijim licima u saobraćaju je i njihova velika fizička ranjivost. Već od 50. godine života kosti postaju krtije, smanjuje se elastičnost mekih tkiva i snaga mišića, te stoga su starije osobe fizički više ugroženije od mlađih. Primera radi, stopa smrtnosti u saobraćajnim nezgodama je oko tri puta veća za starija lica nego za osamnaestogodišnjaka, u istim okolnostima nastanka saobraćajne nezgode.

 

Ugroženost starijih lica u saobraćaju ogleda se u sledećem:

  • Starija lica pri istim ili sličnim sudarima imaju veću verovatnoću da zadobiju smrtne posledice u saobraćajnim nezgodama nego što je to slučaj sa mlađim licima.
  • Lica starija od 65 godina u svojstvu pešaka skoro duplo češće smrtno stradaju kada učestvuju u saobraćajnim nezgodama, nego što je to slučaj kada stradaju u svojstvu putnika i vozača u putničkom automobilu (oko 90% veći indeks ranjivosti).
  • Lica starija od 65 godina u svojstvu vozača ili putnika traktora četiri puta češće smrtno stradaju kada učestvuju u saobraćajnim nezgodama, nego što je to slučaj kada stradaju u svojstvu putnika i vozača u putničkom automobilu.
  • Rizik smrtnog stradanja starijih lica je za oko 35% veći od prosečnog javnog rizika smrtnog stradanja za celu populaciju stanovništva Republike Srbije (prema procenjenom broju stanovnika za 2017. godinu), koji iznosi 8,5.

Zbog sve brojnijeg starog stanovništva neophodno je prepoznati moguće probleme i opasnosti kojima su starije osobe izložene. S jedne strane, neophodno je uticati na bezbednost starih lica u saobraćaju, dok je sa druge strane potrebno izgraditi pozitivnu sliku o ovoj kategoriji stanovništva. Prema starim licima vozači bi trebalo da budu humani i solidarni, da ih poštuju u saobraćaju, da shvate i razumeju njihove sposobnosti i mogućnosti, da im daju prednost ako su pešaci, a ako ih uoče kao vozače, da budu strpljivi za njihove eventualne usporene reakcije i da budu spremni na eventualne greške.


Pogledaj: Uređeni atarski putevi u Obrovcu

 

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here