Nekad Sentivan danas Despotovo

O Despotovu

7736

Atar Despotova ima oblik relativno pravilnog osmougaonika, u kom je naselje smešteno u centralnom delu. Površina atara je 4,046 ha 96a 45 m² i po tome se nalazi na 6. mestu u opštini. Uz istočni rub naselja prolazi kanal Novi Sad-Savino Selo koji je deo hidrosistema DTD.


Atar Despotova se nalazi na Južnobačkoj lesnoj terasi, na njenom unutrašnjem delu, te se svrstava u grupu unutrašnjih naselja ovog reljefnog oblika. Nadmorska visina atara kreće se od 83 do 88 m, mada su dna udolina niža za oko 2 m.

Važan faktor geografskog položaja su i saobraćajne prilike. Despotovo se nalazi na regionalnom putu R-119 Bačka Palanka-Kula. Kod Silbaša se ovaj put ukršta sa putem Novi Sad-Bački Petrovac-Odžaci-Sombor. Kod Savinog Sela R-119 se ukršta sa putem Vrbas-Srbobran-Bečej.

Od Bačke Palanke je udaljeno 28 km, od Vrbasa 19 km, Kule 17 km, Odžaka 25 km, Bačkog Petrovca 21 km i od Novog Sada 46 km.

Istorija

Tokom svog postojanja Despotovo je često menjalo svoj naziv kao i broj žitelja što potvrđuje burnu istoriju ovog područja. U pisanim dokumentima naselje je prvi put pomenuto u 13. veku po nazivom „Sentivan“, verovatno po porodici čiji je posed bio Sentivanji. Tokom druge polovine 13. veka pominje se kao Senntivankesi (kesi – selo). Na samom početku 15. veka (1418. godina) pominje se kao Despot Sentivan, što znači da je bio posed nekog od srpskih despota. Kroz 15. vek pominje se kao Eđazašsentivan, ali i kao Kišsentivan 1559, te Sentivan u drugoj polovini 16. veka. I u 18. veku pominje se kao Despot Sentivan, a 1904. Mađari selu daju ime Ursentivan. Od kraja Prvog svetskog rata zove se Despot Sveti Ivan, a posle Drugog svetskog rata nosi ime Vasiljevo (po ruskom vojniku Vasilju, prvom oslobodiocu koji je ušao u selo). Posle toga dobija naziv Novo Vasiljevo, a svoje današnje ime Despotovo dobija maja 1952. godine.

Prvobitno naselje je imalo tri uzdužne ulice i tri poprečne, koje se, uz neznatna odstupanja, seku pod pravim uglom. Kasnije se selo širilo duž i oko ovih ulica, pa je do danas zadržalo približno isti (pravougaoni) oblik i izgled, a ima pet poprečnih i uzdužnih ulica. Starije kuće su građene uglavnom od čerpića, nove kuće uglavnom odstupaju i odudaraju od ranijeg izgleda, položaja i načina gradnje.

Despotovo je elektrificirano 1952. godine, a 1973. godine je izvršena rekonstrukcija električne mreže kada je i dovedena trofazna struja. Godine 1970. asfaltiran je put Silbaš-Pivnice, a 1972. godine put prema Savinom Selu. Te godine ugrađena i telefonska centrala sa 40 brojeva. Dana 20. decembra 1990. godine puštena je u rad analogna telefonska centrala sa preko 600 telefonskih priključaka, koja je 2004. godine zamenjena novom savremenom digitalnom centralom. Tokom 2004. i 2005. godine u selu je srušena i sazidana nova zgrada za potrebe mesne kancelarije i mesne zajdenice. Na samom početku 2006. godine izgrađena je i puštena u rad jedina eko-česma u selu.

Despotovo u današnje vreme

U centralnom delu naselja nalaze se svi važniji objekti. Tu je osnovna škola (prva škola u Despotovu počela je sa radom krajem 60-ih godina 18. veka), pravoslavna crkva, dom kulture, zdravstvena stanica, zadružni dom, vatrogasni i lovački dom, čitaonica, mesna zajednica, mesna kancelarija, pošta i dr. Prema poslednjem popisu organizovanom 2002. godine u Despotovu je bilo 676 domaćinstava.

U Despotovu nema industrijskih pogona. Značaj zanatske delatnosti i broj zaposlenih u njoj iz godine u godinu opada, broj trgovinskih radnji se povećava, a nekoliko ugostiteljskih objekata tipa kafane podmiruju najosnovnije potrebe stanovništva. U naselju, inače, funkcioniše zemljoradnička zadruga OZZ „Despotovo“ koja gazduje sa oko 17% poljoprivredno obradivog zemljišta i sa ribnjakom koga čini sedam jezera ukupne površine 210 ha. U ovoj zadruzi zaposleno je osamdesetak žitelja Despotova. Što se tiče kulturnog razvoja sela, bitno je pomenuti KUD „Logovac“ iz Despotova, koje čuva folklorne i tradicionalne vrednosti. Svake godine održavaju se „Ivanjdanski susreti“, svečanost koja traje tri dana i okuplja ljubitelje folklora i dobre stare pesme.

Na periferiji Despotova postoji hala-industrijski objekat koji je „pušten u pogon“ od jeseni 2007. godine, otvorena je firma „Nova Italija“, koja se bavi proizvodnjom papirnih i plastificiranih kesa, te su tu mnogi žitelji Despotova našli svoje radno mesto.

Постави одговор

Please enter your comment!
Please enter your name here