Saopštenje JP „Vojvodina šume“ (Tikvara, Bagremara, Polojska šuma)

3674

U opštini Bačka Palanka u minulom periodu intenzivno su se sprovodile i sprovode seče šuma na lokacijama za koje su građani sociološko vezani (Park prirode Tikvara, obala Bagera, Specijalni rezervat prirode „Bagremara“, Polojska šuma). Građani i lokalne organizacije organizovano protestvuju a trenutno se svakodnevno okupljaju na lokaciji Polojske šume i sprečavaju dalju seču hrasta lužnjaka.

JP „Vojvodina šume“ su izdale saopštenje za javnost, a naš portal ovo saopštenje prenosi u celosti.


Saopštenje za javnost JP „Vojvodina šume“ 

Povodom sve učestalijih iznošenja neargumentovanih informacija od strane lokalnih organizacija civilnog društva i plasiranja neproverenih informacija u medijima u vezi aktivnosti JP “Vojvodinašume” na teritoriji opštine Bačka Palanka, JP “Vojvodinašume” se javnosti obraća sledećim saopštenjem:

Transparentna komunikacija sa svim zainteresnim stranama i interesnim grupama je poslovna praksa JP “Vojvodinašume” i ona se sa svim, a pre svega lokalnim organizacijama civilnog društa, po pitanju šumskih kompleksa na teritoriji opštine Bačka Palanka a najviše Polojske šume, vodila na krajnje otvoreni i direktan način.

JP „Vojvodinašume“ je od samog početka, kada su se javila prva pitanja u vezi obnove Polojske šume u blizini Bačke Palanke, iskazalo spremnost da kroz neposrednu komunikaciju pokuša da zainteresovanim stranama i interesnim grupama iz lokalne zajednice i široj javnosti pojasni način gazdovanja šumama na području ove opštine. Odgovarajući na brojna pitanja pristigla elektronskim putem kao i direktnim kontaktima u okviru sastanaka, JP „Vojvodinašume“ je dokazalo da veoma uvažava sve interesne grupe i zainteresovane strane te da su one uvek dobrodošao partner i da su one važne društvu bez obzira na razlike u pristupu.

Na početku ovog saopštenja ističemo da se u javnosti šumarstvo predstavlja na pogrešan način, jer preterano pojednostavljivanje i emocionalna objašnjenja složenih stvari bolje prihvata široka publika od činjeničnih podataka dobijenih temeljnim naučnim istraživanjima i praktičnim/terenskim podacima.

Percepcija javnosti je deo sistema gazdovanja šumama, ali ne može se dozvoliti da se na osnovu ličnog utiska stvara pogrešna slika o šumarstvu ili da taj utisak destabilizuje šumarsku struku.

Vrlo je opasno da šira javnost stekne nerealnu sliku o šumskim ekosistemima, jer su tekstovi i izjave plasirane od strane lokalnih organizacija civilnog društva u javnosti poslednjih dana, konglomerat poluistina, pristrasnih presuda i želje koje potiču iz vrlo selektivnih i nereprezentativnih izvora informacija.

JP „Vojvodinašume“ kojem je povereno gazdovanje najvećeg dela državnih šuma u AP Vojvodini teži da kroz proces FSCTM sertifikacije održivog gazdovanja šumama (FSC CO21645), od osnovnog principa šumarstva, kao privredne grane, a to je „trajnost gazdovanja“ dođe do gazdovanja svojim šumama na održiv način koji je ekonomski opravdan, ekološki održiv i socijalno pravedan. Ovaj sertifikat nije posledica teorijskog modela, već praktičnog, održivog gazdovanja šumama o čemu svedoče konkretni rezultati u ovoj oblasti.

Ovim pismom JP „Vojvodinašume“ želi da javnosti pojasni i predoči tačne podatke i informacije u vezi predmetnih šuma na teritoriji opštine Bačka Palanka jer se čini da lokalne organzacije civilnog društa predmetno područje posmatraju samo sa jednog aspekta (ekološkog i to veoma usko specifičnog), a da su ostali aspekti krajnje margilizovani bez obzira što se radi o najsloženijim ekosistemima.

Polojska šuma

Polojska šuma, kako je lokalni žitelji nazivaju, je prezrela šuma koja je počela da se suši, prilikom čega je poremećena struktura, zdravstveno stanje i vitalnost šume.

Obmanjujući javnost da se u ovom slučaju radi o nestajanju šume (naročito se ne radi se o krčenju hrastove šume), jasno demantujemo jer se ovde radi isključivo o obnovi šume, koja je krajnje neophodna.

Da bi javnosti što bolje predočili neophodnu obnovu ove šume, navodimo sledeće:

– Predmetna, lokalno nazvana Polojska šuma nalazi u GJ „Palanačke šume – Čipski poloj“, odeljenje 18a i 19a, ukupne površine 9,11 ha. Osnova gazdovanja šumama za Gazdinsku Jedinicu (GJ) „Palanačke šume – Čipski poloj“ ima pretodno ishodovane uslove zaštite prirode od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode br. 03-282/2 od 30.05.2013., Mišljenje o ugrađenosti uslova zaštite prirode br. 03-1452/2 od 05.08.2014. izdato takođe od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode. Za ovu osnovu gazdovanja šumama je dobijena saglasnost Pokrajinskog sekreterijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo br. 104-322-517/2014-6 od 26.09.2014.

– Polojska šuma je zapravo sastajina hrasta lužnjaka veštačkog porekla (a ne prirodna sastojinama kako navode lokalne civilne organizacije). Aktuelnim planovima je predviđeno da se i ovog puta hrastova šuma na potezu Polojske šume obnovi veštačkim putem, tačnije na isti način je planirano podizanje novih hrastovih šuma kao što su podignute postojeće šume.

– U predmetnim odeljenjima/odsecima (18/a i 19/a), osnovom gazdovanja šumama nije planirana čista seča, kako se ističe u javnosti, nego oplodna seča. Predviđeno je da će se realizacija seče obnove vršiti u dva navrata, najpre ovog proleća u 18a (4,08 ha), a na jesen 2021. god. u 19a (5,03 ha), tako da će efekti obnove biti vidljivi na prvom delu površine, pre nego što se pristupi obnovi na drugom delu.

Trenutna starost ove šume je 117 godina a njena ophodnja je 120 godina.

– Broj stabala i zapremina drveta u navedenim odsecima je značajno manja 2020. god. u odnosu na vreme izrade Osnove, odnosno 2014. godinu, što ukazuje da u ovoj starosti kod hrasta lužnjaka dolazi do odumiranja stabala. Na predmetnoj površini je drvna zapremina u prethodnim osnovama gazdovanja šumama iznosila 7.227 m3, a u važećim je 4.489 m3. U prethodnom uređajnom periodu (2004-2014) planom seča obnavljanja nisu bile obuhvaćene sastojine hrasta lužnjaka, niti su iste sprovedene, što ukazuje da se zapremina umanjila, a da pri tom u sastojinama lužnjaka nisu bile planirane niti sprovedene bilo kakve aktivnosti. Smanjenje broja stabala i drvne zapremine je posledica prirodnog odumiranja stabala i izvršenih sanitarnih seča (nakon vetroloma) u prethodnom periodu, koje su morale biti realizovane uzimajući u obzir zatečeno stanje šuma.

– Treba naglasiti da stanišni uslovi, u konkretnom slučaju, nisu najpovoljniji za hrast lužnjak, odnosno hrast lužnjak se ovde ne nalazi u svom optimumu, zbog čega je ophodnja 120 godina, dok se u nekim drugim uslovima može gazdovati sa dužom ophodnjom (JP „Vojvodinašume“ teži ka ophodnji hrastovim šumama od najmanje 160 godina u optimalnim uslovima). Analize koje su rađene za ovo područje pokazuju da ovo stanište nije idealno za hrast, što se i vidi i zaključuje na osnovu podataka o zapremini i prirastu.

– Javnosti skrećemo pažnju da hrast lužnjak na ovom području nije do sada obnavljan, niti je sprovođena njegova konverzija u šume topole kako se to predstavlja javnosti. Ovde je u susednim odsecima sprovedena samo konverzija sastojina američkog jasena, kao invazivne vrste, u evroameričku i belu topolu i to baš zbog neodgovarajućeg i izmenjenog staništa za hrast.

– Obnovi sastojina hrasta lužnjaka koji se nalazi pored putnog pravca, pristupa se tek pošto imamo obnovljene susedne odseke (sada su to sastojine evroameričke topole i bele topole do 5 godina starosti) koji se nalaze iza sastojina hrasta lužnjaka. Za obnovu ove šume će se koristiti sadnice koje su proizvedene iz semena (žira) koje je sakupljeno u semenskim objektima u Sremu. Preduzeće gaji sadnice hrasta lužnjaka koje će se koristiti za pošumljavanje, zbog čega je u rasadniku Čelarevo tokom vegetacionog perioda 2020. godine već proizvedeno 28.943 sadnica hrasta lužnjaka. U toku jeseni je u istom rasadniku posejano još dodatnih 200 kg žira hrasta lužnjaka da bi se prozivele sadnice koje su planirane za popunjavanje nakon pošumljavanja.

– Stanje ove šume bi išlo ka prirodnoj sukcesiji kada bi se odlučili za pristup koji sugerišu lokalna udruženja, što znači da u budućnosti to ne bi bila hrastova šuma, već šuma vrsta lakog semena, velike energije klijavosti i adaptibilnosti stanišnim uslovima. Hrast lužnjak u ovakvim slučajevima gubi bitku sa grabom i jasenom, što je ujedno i iskustvo i stanje sa terena iz Srema gde se nalaze najbolje sastojine hrasta lužnjaka u Evropi i svetu. U odnosu na prethodno navedeno još par faktora bi uticalo na to da hrast ne bi opstao bez prisustva struke. Mora se uzeti u obzir slabo fiziološko stanje stare hrastove šume, odnosno da nema bilo kakvog plodonošenja ili, čak i ako bi ga bilo, ne bi bilo kvalitetnog žira koji bi pao na zemlju, te se ne bi ni pokrila cela površina na koji bi žir pao. Takođe, nakon što se šuma obnovi, hrast mora da se neguje i štiti od konkurencije, jer kao vrsta svetlosti gubi bitku sa korovskom i konkuretskom vegetacijom koja bi se tu stvorila. Rezultat bi bio, da na tom mestu, u bliskoj budućnosti ne bi imali hrastovu šumu.

– U odnosu na sve trenutne okolnosti i uslove, današnja praksa gazdovanja šumama ide ka simuliranju prirodnih uslova („prirodi blisko gazdovanje“). Napomenuto je da se ova šuma sama od sebe ne može obnoviti i da Preduzeće želi upravo kontinuitet šumskog resursa a ne njegovo uništavanje kako se to javnosti predstavlja.

– Hrast u konkretnom slučaju se može obnoviti samo oplodnom sečom te da prebirna obnova koja je karakteristična za jelu, smrču i bukvu (obnova u malim grupama) nije primenljiva u slučaju hrasta lužnjaka iz razloga što je hrast lužnjak vrsta svetlosti i što zahteva jedinke iste ili približne starosti.

– Današnji klimatksi uslovi, u konkretnom slučaju, ne omogućavaju prirodnu obnovu. Izostanci perioda plodonošenja hrasta su sve češći pa je upravo iz ovih razloga JP „Vojvodinašume“ u poslednjih 30 godina ovladalo tehnologijom obnove hrasta lužnjaka koja omogućava da se prevaziđu sve barijere.

– Zaštitna uloga ove šume od eolske erozije (na koju se pozivaju lokalna udruženja) nije prioritetna, jer eolska erozija na ovom mestu ne predstavlja pretnju za lokalno stanovništvo ili saobraćaj, pošto je u poloju velikih reka prisutna isključivo fluvijalna erozija, odnosno fluvijalna sedimentacija. Mlada šuma svojim rastom, vremenom će preuzimati zaštitno-regulatornu ulogu.

– Duhovne i kulturne potrebe čoveka za šumom neće biti ugrožene.

Princip očuvanja biodiverziteta takođe neće biti trajno ugrožen jer okolni šumski refugijumi omogućavaju da se vrste privremeno izmeste te će se nakon perioda obnove i nege šuma moći vratiti u prvobitno stanište. Negativna promena je u odnosu na pejsaž i moguće utiske pojedinca, ali to je privremenog karaktera, jer će na istom mestu ponovo biti hrastova šuma.

– Potrebno je istaći da na području opštine Bačka Palanka, prema podacima plana razvoja šumskog područja, ukupna površina šuma iznosi 3961,24 ha koje se nalaze u državnom i privatnom vlasništvu, pri čemu se svake godine vrši obnova samo manjeg dela ukupnog resursa. Na taj način se obezbeđuje održivo gazdovanje šumama, odnosno princip trajnosti koji podrazumeva da se svako godine seče približno jednaka površina.

Aktivizmom lokalnih udruženja alarmirani su svi relevantni državni organi i institucije ali su i napravljeni vanredni inspekcijski i stručni nadzori koji nisu pokazali zakonske nepravilnosti te da su sve planirane aktivnosti na obnovi Polojske šume krajnje nesporne.

Lokalne organizacije civilnog društva su nadležnim institucijama podnele prijave za planirane radove. Izlaskom na teren svih relevantnih inpsekcijskih službi konstatovano je sledeće:

  • Zapisnikom Republičke šumarsko-lovne inspekcije br. DP 2021 / I – 2 od 20.01.2021. god navedeno je:

„da se veći broj stabala hrasta lužnjaka nalazi u različitim fazama sušenja, da je prisutna suhovrhost i odumiranje krošnji, da je u prethodnom periodu evidentiran slučajni prinos nastao usled sušenja i vetroloma, kao i da je planskim dokumentom previđena obnova veštačkim putem. JP „Vojvodinašume“ Petrovaradin će obnovu hrasta lužnjaka u odsecima 18/a i 19/a izvršiti sadnjom sadnica“.

  • Zapisnikom Pokrajinske inspekcije za zaštitu životne sredine 140501-152/2021-04 od 22.01.2021. god. naloženo je sledeće:

1. JP,,Vojvodinašume“, da postupi po izveštaju sa stručnog nadzora PZZP br.03 br.022-168/1 od 26.01.2021. kako bi postupanje bilo u skladu sa ciljevima očuvanja prirodnih vrednosti

2. da se na određenim lokacijama ostavi 36 postojećih stabala hrasta, bresta i crne topole nakon postupka obnove hrastove šume

3. da se ostave dva stabla hrasta na kojima se nalaze gnezda mišara (Buteo buteo)

4. u postupku obnove šume ostaviti suva dubeća i ležeća stabla. Ležeća stabla je moguće usmeriti kako bi se omogućilo nesmetano pošumljavanje, a dubeća stabla koja predstavljaju opasnost za javni put treba oboriti i ostaviti kao ležeće mrtvo drvo

5. ostaviti manje neposečene grupe stabala u skladu sa Pravilnikom o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim retkim i za zaštitu prioritetnim tipovima staništa i o merama zaštite za njihovo očuvanje (,,Službeni glasnik RS“ br.35/2010)

6. sa šumskih površina koje se ostavljaju, ukloniti sve alohtone drvenaste vrste

7. površinu treba obnoviti autohtonom vrstom prema tipu staništa (lužnjak). Rok za postupanje po meri: mere primenjivati u periodu seče obnove koja je planirana Osnovom za gazdovanje šumama „Palanačke ade-Čipski poloj“ sa periodom važenja 2014. – 2023.godine. Rok teče od: dana prijema zapisnika“

  • Izveštajem sa stručnog nadzora koji je izdat od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode 03 br.022-168/1 od 26.01.2021 navodi se:

„u postupku obnove šume ostaviti suva dubeća i ležeća stabla. Ležeća stabla je moguće usmeriti kako bi se omogućilo nesmetano pošumljavanje, a dubeća stabla koja predstavljaju opasnost za javni put treba oboriti i ostaviti kao ležeće mrtvo drvo. Ostaviti manje neposečene grupe stabala u skladu sa Pravilnikom o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim retkim i za zaštitu prioritetnim tipovima staništa i o merama zaštite za njihovo očuvanje (,,Službeni glasnik RS“ br.35/2010). Na terenu su zajedničkim konsultacijama sa korisnikom šuma ostavljene: jedna veća i dve manje grupe stabala lužnjaka od posebnog značaja za biodiverzitet.“

Takođe, lokalne organizacije civilnog društva podnele su i prijavu prema sertifikacionom telu odnosno FSC, koji će vanrednu kontrolu (nadzor) sprovesti u narednom periodu od strane nezavisnih ocenjivača međunarodnog SGS sertifikacionog tela.

Iz predočenih navoda iz inspekcijskih zapisnika i izveštaja sa stručnog nadzora, jasno se vidi da nisu utvrđene bilo kakve zakonske nepravilnosti, te da za obnovu Polojske šume ne postoje bilo kakve prepreke. JP „Vojvodinašume“ će prilikom obnove primeniti sve predložene mere zaštite prirode koje su kroz stručni i inspekcijski nadzor naložene.

Park prirode „Tikvara“

Kada je u pitanju Park prirode „Tikvara“, seče obnove na teritoriji ovog rezervata su u skladu sa donetom Osnovom gazdovanja šumama za GJ „Palanačke šume – Čipski poloj“. Osnova gazdovanja šumama za GJ „Palanačke šume – Čipski poloj“ ima pretodno ishodovane uslove zaštite prirode od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode br. 03-282/2 od 30.05.2013., Mišljenje o ugrađenosti uslova zaštite prirode br. 03-1452/2 od 05.08.2014. izdato takođe od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode. Za ovu osnovu gazdovanja šumama je dobijena saglasnost Pokrajinskog sekreterijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo br. 104-322-517/2014-6 od 26.09.2014., što je sve navedeno i kod Polojske šume, pošto je u pitanju isti planski dokument. JP „Vojvodinašume“ je putem Šumske uprave „Bačka Palanka“ o sprovođenju radova u predmetnim odsecima obavestilo upravljača – Ustanovu za sport i rekreaciju (USR) „Tikvara“, dopisom br. 954 od 02.11.2020. USR „Tikvara“ je dopisom br.759/2020 od 02.11.2020. dostavilo pismenu saglasnost za izvođenje radova.

 

Bagremara

Kada je u pitanja SRP „Bagremara“ seče obnove na teritoriji ovog rezervata su u skladu sa donešenom Osnovom gaudovanja šumama za GJ „Bagremara“ pretodno ishodovane uslove zaštite prirode od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode br. 03-285/2 od 21.03.2013., Mišljenje o ugrađenosti uslova zaštite prirode br. 03-2087/2 od 16.01.2013. godine izdato takođe od Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode.

Za ovu osnovu gazdovanja šumama je dobijena saglasnost Pokrajinskog sekreterijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo br. 104-322-762/2013-06 od 04.04.2014. Treba imati u vidu da je propisana ophodnja (dužina proizvodnog procesa) za bagrem 30 godina, te da su u skladu sa tim seče obnove u sastojinama bagrema sprovođene i u prošlosti, u redovnim vremenskim ciklusima od 30 godina. Seče obnove su i prethodnim ophodnjama sprovođene čistom sečom kao načinom obnavljanja šuma, a nova sastojina je nakon svake ophodnje uspešno obnovljena.

U skladu sa Rešenjem o uslovima zaštite prirode (br. 03-1072/2 od 29.07.2014. god.) i Saglasnosti Ministarstva zaštite životne sredine (br.353-02-359/2017-17 od 24.08.2017. god.) na „Program sanacije i revitalizacije šumskog staništa kukurjaka (Eranthis hyemalis L.)“ tokom decembra 2017. godine završena je I faze revitalizacije šumskog staništa kukurjaka u SRP „Bagremara“. Za izbor vrsta drveća za pošumljavanje upravljač je ishodovao Rešenje o uslovima zaštite prirode za potrebe izvođenja radova na ispitivanju pedoloških profila na prostoru SRP „Bagremara“ (Rešenje br.03-2934/2 od 5.12.2017. god.), koje je bilo osnov za odabir adekvatne autohtone vrste za pošumljavanje. Na osnovu ovog programa tokom 2018. god započeti su radovi u okviru II faze revitalizacije / rekonstrukcije šumske sastojine kukurjaka u režimu zaštite I stepena. Izvršena je seča i pošumljavanje u skladu sa Rešenjem o uslovima zaštite prirode.

Druga faza revitalizacije odpočeta je 2018. god. Tokom 2020. god, upravljač je većim delom izvršio II fazu revitalizacije.

Svrsishodnost pošumljavanja (stavovi Državne Revizorske Institucije)

Od strane Državne revizorske institucije koja je u JP „Vojvodinašume“ tokom 2020. godine sprovodila reviziju svrsishodnosti naloženo je da:

  • preduzeće treba da preispita površine po lokacijama koje su preostale da se pošume po Programu pošumljavanja neobraslih površina JP „Vojvodinašume“ za period 2014. do 2017. godine, napravi plan pošumljavanja po godinama i preduzme aktivnosti kako bi navedene površine bile pošumljene u skladu sa planom;
  • donese plan pošumljavanja parcela koje su dodeljene Zaključkom Vlade Republike Srbije i preduzme aktivnosti kako bi navedene površine bile pošumljene u skladu sa planom.

U skladu sa zahtevima revizije svrsishodnosti, JP „Vojvodinašume“ će sprovesti proveru svih raspoloživih neobraslih površina, oceniti koliko je od tih površina pogodno za pošumljavanje i napraviti akcioni plan za realizaciju pošumljavanja predmetnih površina sa utvrđenom dinamikom po godinama. Nakon donošenja akcionog plana, pristupiće se njegovoj realizaciji, a o realizaciji akcionog plana preduzeće će redovno izveštavati Državnu revizorsku instituciju.

….

Na kraju, obaveštavamo javnost da nema nikakve potrebe za zabrinutost za šume na teritoriji opštine Bačka Palanka a naročito za Polojsku šumu jer se radi o redovnim šumarskim aktivnostima za koje su pribavljene sve neophodne saglasnosti i mišljenja, sa ciljem da se upravo sačuvaju ove šumski kompleksi.

Sa druge strane, lokalne organizacije i javnost ne prepoznaju aktivnosti JP „Vojvodinašume“ takođe na području ove opštine kada je u pitanju podizanje novih šuma i to na mestima gde ih do sada nije uopšte bilo. Voleli bi kada bi lokalne organizacije imale više sluha i empatije za ovakve poteze našeg preduzeća. Napomenućemo da je tokom 2014. god. god podignuto 3,18 ha hrastovih šuma na lokalitetima u GJ „Bagremara“ 4/1 i 9/1.

Poslovna praksa JP „Vojvodinašume“ podrazmeva poslovnu saradnju ali i međusobno uvažavanje sa svim relevatnim naučnim i stručnim institucijama, kao i organizacijama kao što su: Zavodi za zaštitu prirode (Novi Sad i Beograd), Instituti za šumarstvo (Novi Sad i Beograd), Šumarski fakultet, srednje šumarske škole, Prirodno matematički fakultet (departman za biologiju), Poljoprivredni fakultet iz Novog Sada, organizacije civinog društa kao što su Pokret gorana Vojvodine, Mladi istraživači Srbije, Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije i mnogi drugi.

Takav način našeg delovanja dokazuje sveobuhvatan pristup prilikom gazdovanja i zaštite šumskih ekosistemima.

Na kraju napominjemo da aktivnosti JP “Vojvodinašume” nisu posledica nečijih ličnih stavova i tržišnih prilika i zahteva, već stručnih i složenih biološko-tehničkih sistema i modela gazdovanja šumama koji proizilaze iz naučnih i stručnih okvira. Kolokvijalnom i paušalnom interpretacijom činjeničnih podataka i informacija u vezi gazdovanja šumama dovodi se u pitanje postojanje šumarske struke na teritoriji Vojvodine (šumarstvo Srema ima tradiciju dužu od 250 godina) ali i obrazovno-naučnih institucija u Srbiji (npr. Šumarski fakultet koji je krajem 2020. god obeležio 100 godina postojanja kao jedan od najstarijih fakulteta u Srbiji) što je krajnje nedopustivo.

Takođe, JP „Vojvodinašume“ obaveštava javnost da će narednih dana, pošto nema nikakvih konstatovanih zakonskih nepravilnosti, započeti radove na obnovi Polojske šume.


Pogledaj: Polojska šuma: Testere, policija, građani telima brane drveće … (VIDEO)

 

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here