Prilozi za biografiju dr Radivoja Uvalića

0
712

Palančanin, doktor pravnih i ekonomskih nauka, Radivoj Uvalić, istaknuti naučni radnik, diplomata, osnivač i prvi dekan Ekonomskog fakulteta u Beogradu, osnivač Društva ekonimista Srbije, Ekonomskog instituta i prvog ekonomskog teorijskog časopisa „Ekonomist“.


Dr Uvalić je bio dopisni član Srpske akademije nauka i umetnosti, revolucionar i ideolog revolucije, borac u Španskom građanskog ratu, organizator ustanka 1941. godine u Srbiji, borac-mitraljezac, komandir čete i politički komesar.

Ovako je, između ostalog pisala, beogradska „Politika“ 27. marta 2017. godine, u članku „Osam decenija ekonomskog fakulteta u Beogradu“, najstarije visokoobrazovne ustanove u Srbiji u oblasti ekonomije. Nadalje, kao pouzdani izvor građe za biografiju dr Radivoja Uvalića, za period 1935-1945., nalazimo u Arhivi za radnički pokret Jugoslavije, Trg Marksa i Engelsa 11, Beograd, (kada je otvorena za javnost, donosimo u origunalu), nalazi se: „Izjava Dr Radivoja Uvalića – poslata Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije, 15. oktobra 1944. godine“.

U delu arhive koji se vodi pod nazivom „Jugosloveni u Španskog građanskom ratu“ pod signaturom broj Šp – VIII/U/VIII, nalaze se dva upitnika, sa ličnim podacima dr Uvalića, u kojima se kaže, da je otac (Borislav), kupio malu kuću na Radivojevo ime (u Beogradu na Čukarici).

U jednom od upitnika navodi se članstvo u partiji od 1945., a u drugom (novijeg) datuma od 1935. godine. Navode se i za dobijeni ordeni: Bratstva i jedinstva I reda, Zasluge za narod II reda, Partizanska spomenica 1941., Veliki krst Sv. Olefa (Norveška) i Visoki oficir Legije časti (Francuska).

Tu se nalazi i kraća, rukom pisana biografija na dve strane. Pun naziv izjave, koju je dr Uvalić potpisao i poslao naslovu: „Izjava dr Radivoja Uvalića, predavača na partijskom kursu pri XXV diviziji NOB, Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije“. Izjava je obima 13 kucanih strana, pisana latiničnim pismom, bez ispravki u tekstu i na marginama listova papira.

U cilju prezentovanja autentičnosti izjave, nisu vršene od strane priređivača bilo kakve intervencije, (gramatičke, fonetičke, tehničke i dr.), niti je na originalu bilo šta dodato niti izostavljeno.

Takođe, kada je reč o prilozima biografiji dr Uvalića, treba pomenuti tekstove profesora palanačke ekonomske škole, Radovana Zavišića, koji je bio savremenik i lični prijatelj sa dr Uvalićem. Povodom četrdesetogodišnjice osnivanja SSŠ „Dr Radivoj Uvalić“, u knjizi „Život jedne škole“, autorki Ljubice Bjeljac i Stane Erceg, a u tekstu pod naslovom „Tragom imena naše škole“ profesor Radivoje Pudar doneo je kraću biografiju dr Uvalića.

„Škola kraj starog platana“ je knjiga profesorice Ljubice Bjeljac i Miloša Pudara, objavljena povodom šezdesetogodišnjice Srednje stručne škole „Dr Radivoj Uvalić“ u B. Palanci, u kojoj, između ostalog, postoji i tekst iz biografije dr Uvalića. U knjigama „Spomenica velikanima Palanke“ i „Ratni Dnevnik dr Borislava Uvalića (1914-1918)“, autora Leonarda Nemeta, napisana je biografija porodice Uvalić od polovine XIX do kraja XX veka, ili od Radivojevog pradede Pantelejmona, dede Srdana, oca Borislava do sinova Dragana, Relje i kćerki Stamenke i Milice.

I na samom kraju ovog uvodnog izlaganja, a kako to obično biva, i delovi biografije našeg velikana dr Radivoja Uvalića obavijeni su velom tajne, posebno fragmenti iz privatnog života, a naročito događaji koji su prethodili putu u Indiju i sam čin nasilne tragične smrti. Sve ove, za sada, „pretpostavke“ imaju jako uporište u sećanjima pojedinih članova najuže porodice, a njihovu autentičnost može potvrditi samo vreme.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here