Poznati građani opštine Bačka Palanka – Klara Feješ

1549

Klara Feješ je rođena 29. januara 1921. godine u Budimpešti u zanatlijskoj porodici jevrejskog porekla. 


Otac joj je učestvovao u mađarskoj proleterskoj revoluciji. Kasnije je bio progenjen i primoran da ilegalno napusti zemlju.

Godine 1923. i Klara sa svoje dve sestre dolazi u Jugoslaviju. Posle dve godine provedene u Kanjiži, prelaze u Kikindu. Tu Klara završava osnovnu školu i gimnaziju. Potom upisuje studije medicine u Beogradu.

Još kao mlada gimnazijalka, Klara pristupa naprednom omladinskom pokretu i u VI razredu gimnazije postaje član SKOJ-a. Aktivna je u literarnoj sekciji, u kulturno-prosvetnim društvima u URSS-ovim sindikatima.

Na studijama radi u Vojvođanskoj menzi, stecištu najnaprednijih studenata iz Vojvodine. Učestvuje i u mnogim akcijama i demonstracijama koje je organizovala studentska omladina Beograda.

Za vreme letnjeg raspusta 1940. godine Klara učestvuje na marksističkom kursu na Testeri u Fruškoj gori. Marta 1941. kao član MK SKOJ-a u Kikindi postaje član redakcije „Omladinca“.

Nakon okupacije, kao član OK SKOJ-a za severni Banat, prelazi u rad u Petrovgrad (Zrenjanin), koji je postao sedište PK KPJ, a nešto kasnije i PK SKOJ-a za Vojvodinu. Krajem septmbra po odluci PK KPJ, odlazi na rad u Bačku.

Kao lični sekretar i kurir Svetozara Markovića Toze, tokom 1942. godine Klara će boraviti na više mesta u Bačkoj, pomažući u uspostavljanju veza i obnavljanju partijskih i skojevskih organizacija, izdavanju, prevođenju i rasturanju i rasturanju propagandnog materijala. U ratu su je zvali „Edeš“.

Posle pada organizacionog sekretara PK Svetozara Markovića Toze, novembra 1942. godine Klara napušta Novi Sad. Sa članovima PK boravi u Vrbasu, Paragama, Silbašu i Bačkoj Palanci. Po partijskim zadacima često boravi u Novom Sadu. Postaje centralna figura omladinskog pokreta u Bačkoj. Septembra 1943. ulazi u oblasni komitet SKOJ-a za Bačku i Baranju kao član (trebalo je da bude sekretar).

Stalno u pokretu, vešta u prerušavanju, hladnokrva i snalažljiva, 12. novembra 1943. našla se u Bačkoj Palanci na izvršenju važnog zadatka. Tu su joj ušli u trag organi kontrašpijunaže. Pri pokušaju hapšenja, Klara se nije predala već je pružila otpor i u borbi sa mađarskim žanradmima poginula.


U istoriografiji ovaj događaj ovako je opisan:

Po prelasku iz Srema u Bačku, Treći bačko-baranjski odred bio je podeljen na pet grupa kako bi mogao da razvije svoju delatnost u svim delovima Bačke. Prisustvo Odreda izazvalo je odmah reakciju mađarskih okupatorskih snaga, koje su preduzimale paljenja, a kasnije i akciju većer razmera. Za vreme ofanzive dve grupe boraca Trećeg bačko-baranjskog NOP odreda povukle su se u Bačku Palanku s namerom da se tu sklone. Okupator je preko svojih agenata doznao za sklonište partizana, opkolio je kuću i u borbi ubio Klaru Feješ, Živka Popovića i Dušana Vidovića. U istoj kući, samo u drugom skloništu nalazili su se Dušan Alimpić – Vlada, Bogdan Stojaković – „Crni Đorđe“ i Leposava Andrić – Baba, ali njih neprijatelj nije našao. Oni su iste večeri uspeli neopaženo da se izvuku, a zatim su se prebacili u Frušku Goru. 

Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda, Tom I, knjiga 17, 1958.


Tela troje partizana zakopani su na stočnom groblju. Posmrtni ostaci su odmah nakon oslobođenja Bačke Palanke na jesen 1944. godine preneti i sahranjeni u porti pravoslavne crkve.

Po Klari Feješ je imenovano više ulica u Vojvodini, studentski dom u Novom Sadu, jedna osnovna škola u Kikindi i mesna zajednica u zrenjaninskom naselju Mužlja.

Pogledaj: Đura Štrobl dao krv sto prvi put

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here