„Bitka kod Sente“ – Remek delo Palančanina Franca Ajzenhuta

2205

U Somboru, u zgradi Skupštine opštine, nekadašnjoj Županiji, nalazi se najveće ulje na platnu i to ne samo u Srbiji, nego i na prostorima nekadašnje Jugoslavije. Slika se zove „Bitka kod Sente“, široka je 7 metara, a visoka 4 metra. Ako se računa i površina pozlaćenog rama, koji je, takodje, umetničko delo, onda ta slika ima 40m2!

 

Svečana sala u zgradi Skupštine opštine Sombor i slika „Bitka kod Sente“

Slika je delo slikara Franca (Ferenca) Ajzenhuta rođenog u Bačkoj Palanci i poručena je za Milenijumsku izložbu, koja je 1896. godine organizovana u Pešti, povodom proslave hiljadugodišnjice dolaska Mađara u Panonsku niziju. Međutim, „Bitka kod Sente“ nije bila završena tada, nego 2 godine kasnije.

Franc Ajzenhut

VIDI: Poznati građani opštine Bačka Palanka – FRANC AJZENHUT

Sombor je u to vreme bio slobodan i kraljevski grad, administrativni centar tadašnje Bačko – bodroške županije, koja je zahvatala celu današnju Bačku, deo Mađarske (grad Baju) i Novi Sad, i tu godišnjicu obeležio je ovim monumentalnim delom. Slika je uramljena u Minhenu, a onda je brodom prevezena na 25 kilometara od Sombora. Ali, tako velika slika nije mogla da prođe kroz vrata Županije, pa je zid morao biti prosečen do tavanice. Tako je slika uneta u ovu zgradu i sada se nalazi u velikoj sali.

Zdanje nekadašnje Županije u Somboru

Zašto „Bitka kod Sente“ u Somboru?

Bitka kod Sente se odigrala 11. septembra 1697. godine i označila je kraj takozvanih bečkih ratova. U sukobu austrijske i turske vojske Osmanlije su pretrpeli katastrofalan poraz i nikad se više nisu vratili u te krajeve. U sastavu austrijske vojske, koju je predvodio princ Eugen Savojski, bile su još i ugarske i srpske snage, među kojima i odred od 500 Somboraca.

Stručnjaci se slažu u oceni da je najveći domet slike njeno kompoziciono rešenje. Čitavu donju desnu četvrtinu platna zauzimaju četiri austrijska vojnika u prirodnoj veličini, dok je peti malo uvučen u kompoziciju. Okrenuti su nam ledjima i imamo utisak da i mi stupamo u bitku. Glavna ličnost slike je Eugen Savojski na belom konja, kao što i priliči pobedniku.

„Bitka kod Sente“ 

Najtamniji je centralni deo slike u kojem je i crni konj ugarskog grofa Palfija, čime je istaknuta tragika poraza Kisig Džafer paše, koga austrijski vojnici privode Savojskom. Na slici ima još vrlo zanimljivih detalja, a kurizitet je da je u slikanju te ličnosti primenjen fenomen Mona Lize, kao i sa ledjima četvorice vojnika, pa bilo u kojem delu sale da se nalazite imate utisak da baš u vas gleda.

I ram slike „Bitka kod Sente“ je umetničko delo. Izrađen je u Nemačkoj, u drvetu sa zlatnom pozlatom, a na njemu su izradjene zastave dve vojske i oružja koja su korišćena u bici. U vrhu rama je zastava Bačko – bodroške županije i prikaz Svetog Pavla, zaštitnika županije, a nešto niže, sa leve strane, nalazi se glava zmije, kojom je simbolički prikazano da se tom bitkom stalo za vrat turskoj sili.

Za izradu slike „Bitka kod Sente“ Francu Ajzenhutu je isplaćeno 12.000 forinti.

1 KOMENTAR

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here